បច្ចេកទេសចិញ្ចឹមសត្វមីស៍បន្តពូជធ្វើជាអាហារសម្រាប់មាន់ជល់

មីស៍ជាសត្វល្អិតដែលមានគ្រោះថ្នាក់ ដែលមនុស្សតែងតែរកវិធីកម្ចាត់។ ប៉ុន្តែវាវិញជាអាហារដែលសត្វចិញ្ចឹមជាច្រើនចូលចិត្តណាស់ រួមមានតាក់កែ សត្វរ៉ាន់មីស៍ និងមាន់។ ថ្មីៗនេះ គ្រួសារចិញ្ចឹមសត្វជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមមីស៍ ប៉ុន្តែដោយសារមិនទាន់យល់ដឹងពីបច្ចេកទេសចិញ្ចឹម នៅតែជួបបរាជ័យជាច្រើន។ ដើម្បីដោះស្រាយការលំបាកនេះ យើងខ្ញុំសូមណែនាំជូនបងប្អូនប្រជាកសិករ បច្ចេកទេសចិញ្ចឹមមីស៍បន្តពូជធ្វើជាអាហារសម្រាប់សត្វលូនវាល និងសត្វស្លាប។

បន្ទាប់ពីរយៈពេលស្រាវជ្រាវ និងស្វែងយល់មួយរយៈ យើងខ្ញុំបានឃើញថា បច្ចេកទេសចិញ្ចឹមមីស៍មានភាពងាយស្រួលណាស់ វិនិយោគទុនទាប ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ណាស់។

វិធីធ្វើសំបុក/ទ្រុងចិញ្ចឹមមីស៍: អ្នកអាចប្រើអាងប្លាស្ទិក (plastic) សាងសង់អាងចិញ្ចឹម… តែសំខាន់គឺឲ្យមីស៍មិនអាចវារចេញទៅខាងក្រៅបានគឺបានហើយ។

• បាតអាងប្លាស្ទិកបាច់ដីមួយស្រទាប់ខាងក្រោម។
• បើចង់ប្រមូលផលបន្តគ្នា អាចរៀបចំអាងចិញ្ចឹមច្រើន។
• អាចបិទគម្រប ដោយទុកត្រឹមរន្ធតូចណាស់ ក៏គ្រប់គ្រាន់ឲ្យមីស៍ដកដង្ហើម។
• ដាក់អាងនៅកន្លែងងងឹត និងត្រជាក់។
• មីស៍ឡើងជញ្ជាំងមិនសូវបាន ហើយស្ទើរតែមិនមានសមត្ថភាពការពារខ្លួនពេលចេញពីសំបុក។ មីស៍ក៏មិនមានទម្លាប់ដើរទៅមកស្វែងរកចំណីដូចស្រមោចទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា ដើម្បីធានាថាមីស៍មិនវារចេញទៅក្រៅ មនុស្សខ្លះដាក់អាងពីរចូលគ្នា ហើយចាក់ទឹកនៅចន្លោះកណ្ដាល។

ធ្វើសំបុកឲ្យមីស៍: អាចធ្វើសំបុកឲ្យមីស៍ដោយយកក្តារឈើច្រើនដុំតម្រៀបបិទជាប់គ្នា ហើយទុកចន្លោះកណ្ដាលប្រហែល 1.5 លី ដើម្បីឲ្យមីស៍វារ។ លើក្តារឈើខួងរន្ធអង្កត់ផ្ចិតប្រហែលដប់សង់ទីម៉ែត្រ រួចដាក់កន្សែងក្រដាស ឬក្រដាសបង្គន់នៅកណ្ដាល។

Độ ẩm trong chuồng nuôi mối: Mối cần độ ẩm nhưng không được quá ẩm ướt. Chậu nuôi cần được phun ẩm mỗi vài tuần. Người ta có thể đặt thêm một tấm xốp hoặc khăn ăn thấm nước để giữ độ ẩm.Thức ăn cho mối: Thức ăn của mối chủ yếu là gỗ; bao gồm mọi vật liệu có chất xơ (cellulose) như gỗ, cành cây khô, lá khô, dăm bào, mùn cưa, sách báo .v.v…

• អ្នកធ្វើសួនច្បារនៅជនបទ រៀងរាល់ឆ្នាំពេលកាត់សាខា បោះចោលមែក និងសំអាតស្លឹកធ្លាក់ នឹងមានឈើចម្រុះសល់ច្រើន អាចយកមកប្រើសម្រាប់ចិញ្ចឹមមីស៍បាន។ ត្រូវហាលឲ្យស្ងួតសិន មុនឲ្យមីស៍ញ៉ាំ។
• សង្កេតមើល ហើយបន្ថែមចំណីបន្ថែមនៅពេលដែលមីស៍ញ៉ាំអស់ហើយ។
• ខាងក្រោមនេះជាឧទាហរណ៍មួយ៖ ចំណីរបស់មីស៍គឺដំបងឈើទឹកកក (que kem)។

ពូជមីស៍: ប្រភេទមីស៍ដែលគេជ្រើសរើសចិញ្ចឹមជាញឹកញាប់គឺមីស៍ដី (subterranean) ព្រោះវាមានសមត្ថភាពស៊ីសរសៃ និងល្បឿនអភិវឌ្ឍអាណានិគមខ្លាំង។

• ល្អបំផុតគឺស្វែងរកសំបុកមីស៍ដីនៅតំបន់ក្នុងស្រុក។ មិនចាំបាច់ត្រូវចាប់ឲ្យបានព្រះមីស៍ និងមហេសីមីស៍ទេ។ តែត្រូវចាប់បានដង្កូវព្រះមីស៍ និងដង្កូវមហេសីមីស៍ ជាមួយមីស៍កម្មករ និងមីស៍ទាហានមួយចំនួនយកមកចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់។ ដង្កូវនឹងអភិវឌ្ឍទៅជាព្រះមីស៍ និងមហេសីមីស៍ពិតប្រាកដ។ ពួកវាបង្កាត់គ្នាដើម្បីថែរក្សាអាណានិគម។
• អនុវត្តដូចគ្នាសម្រាប់ករណីបណ្តុះអាណានិគមថ្មី។

Thu hoạch mối:

• ប្រមូលជាបន្តបន្ទាប់៖ ដោះក្តារឈើពីរដុំខាងលើចេញ ផ្ទៃក្តារដុំក្រោមបំផុតមានមីស៍ពេញ លើកឡើង rồi រំញ័រឲ្យមីស៍ធ្លាក់ចូលក្នុងអាង។ យកមីស៍ឲ្យមាន់ញ៉ាំ។
• ប្រមូលទាំងអស់៖ ជ្រើសរើសទុកព្រះមីស៍ មហេសីមីស៍ និងមីស៍កម្មករមួយចំនួនសម្រាប់អាណានិគមបន្ទាប់។ ផ្នែកដែលនៅសល់យកឲ្យមាន់ញ៉ាំ។

Cảnh báo: Mối là loài côn trùng có hại, bởi vậy cần hết sức cẩn trọng khi nuôi

• សូមស្វែងរក និងចិញ្ចឹមតែប្រភេទដែលមានស្រាប់នៅតំបន់ក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះ។
• កុំចិញ្ចឹមក្នុងទីក្រុង។
• កុំឲ្យមីស៍រត់ចេញទៅក្រៅ។ បើឈប់ចិញ្ចឹម ត្រូវបំផ្លាញចោលទាំងអស់។

ចំណាំ

• បើមិនចិញ្ចឹម អ្នកអាចដាក់អន្ទាក់មីស៍៖ ដាក់ឈើ ឬក្រដាសកាតុងចូលក្នុងធុងប្លាស្ទិកដែលខួងរន្ធ រួចកប់ក្នុងដី ឬដាក់ជិតសំបុកមីស៍។ បន្ទាប់ពីមួយរយៈ បើកគម្របដើម្បីប្រមូល។ គួររក្សាធុងប្លាស្ទិកឲ្យនៅថេរ គ្រាន់តែរុញក្រដាសកាតុងដើម្បីប្រមូលមីស៍ ដូច្នេះផ្លូវរូងដែលមីស៍សាងសង់ពីសំបុកទៅធុងនឹងមិនខូច។
• អ្នកកាត់ស្មៅ tranh ហាលឲ្យស្ងួត rồi ដាក់ជាគំនរឲ្យខ្ពស់ពីផ្ទៃដីប្រហែល 10 cm។ បើមានសំណាង ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយនឹងឃើញមីស៍វារឡើង បន្ទាប់មកអាចបន្ថែមស្លឹកឈើ និងឈើពុកធ្វើជាចំណីឲ្យមីស៍។ ក្រោយ 30-45 ថ្ងៃ អាចជីកយកចេញឲ្យមាន់ញ៉ាំ ដោយប្រាកដថាមាន់នឹងចូលចិត្តមីស៍នេះខ្លាំង។
• ការបំបែកមីស៍ចេញពីស្រមោច និងឃ្មុំ៖ ទាំងបីសុទ្ធតែជាសត្វល្អិតដែលមានទម្លាប់រស់ជាសង្គម ប៉ុន្តែផ្ទុយពីអ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនយល់ច្រឡំ មីស៍មិនមានសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធជាមួយស្រមោច និងឃ្មុំទេ។ មីស៍ស្ថិតក្នុងលំដាប់ Blattodea (លំដាប់ដូចសត្វកន្លាត) ខណៈដែលស្រមោច និងឃ្មុំស្ថិតក្នុងលំដាប់ Hymenoptera។ លក្ខណៈរស់ជាសង្គមនៅក្នុងមីស៍ និងនៅក្នុងស្រមោច ឃ្មុំ គឺជាលទ្ធផលនៃដំណើរការវិវឌ្ឍន៍ដោយឯករាជ្យ។ បុព្វបុរសរួមរបស់មីស៍ និងកន្លាតឈើ Cryptocercus ត្រូវបានពិពណ៌នាថា ជាប្រភេទកន្លាតរស់ជាក្រុម និងស៊ីឈើ។
• ទាំងពីរមានបាតុភូតហោះបែកហ្វូង (nuptial flight)។ ស្រមោចឈ្មោល និងស្រមោចស្រីបង្កាត់គ្នានៅលើអាកាស។ ស្រមោចស្រីដែលបានបង្កាត់រួចធ្លាក់ចុះដី ហើយក្លាយជាស្ត្រីមេ (ស្រមោចមេ) វាអាចធ្វើសំបុកដោយខ្លួនឯង អភិវឌ្ឍទៅជាហ្វូងថ្មី ឬត្រឡប់ទៅហ្វូងចាស់វិញ។ ដូច្នេះ សំបុកមួយអាចមានស្រមោចមេបានច្រើន។ ស្រមោចមេទូទៅបង្កាត់ក្នុងរយៈពេលខ្លីពេលទើបពេញវ័យ រក្សាទុកស្ប៉ែមសម្រាប់ប្រើពេលក្រោយ ហើយមិនបង្កាត់ម្ដងទៀតនៅពេលពេញវ័យហើយទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា មិនមែនស្រមោចមេទាំងអស់បង្កាត់តែជាមួយស្រមោចឈ្មោលមួយទេ៖ ប្រភេទខ្លះបង្កាត់ជាមួយស្រមោចឈ្មោលច្រើនក្នុងដំណើរហោះបង្កាត់ដូចគ្នា ហើយរក្សាទុកស្ប៉ែមពីឈ្មោលច្រើនក្បាល។
• មីស៍ឈ្មោល និងមីស៍ស្រីគ្រាន់តែហោះបែកហ្វូង មិនបង្កាត់នៅលើអាកាសទេ។ ពេលធ្លាក់ចុះដី ពួកវាទើបស្វែងរកទីតាំងធ្វើសំបុក ក្លាយជាព្រះមីស៍ និងមហេសីមីស៍ បង្កាត់ ហើយចាប់ផ្តើមសាងសង់អាណានិគមថ្មី។ ឯកសារផ្សព្វផ្សាយកសិកម្មរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Arkansas បានបញ្ជាក់ថា មីស៍ស្លាបចាប់គូក្នុងអំឡុងពេលហោះហើរ rồi ចុះចត; គូមីស៍ជីកបន្ទប់ rồi បង្កាត់នៅខាងក្នុង។ ក្នុងអាណានិគមមានដង្កូវព្រះមីស៍ និងដង្កូវមហេសីមីស៍សម្រាប់បម្រុងបន្តពូជ; យន្តការជំនួសជាក់លាក់ត្រូវការបន្ថែមដោយឯកសារជំនាញអំពីការបន្តពូជបន្ថែមរបស់មីស៍។
• ដើម្បីអភិវឌ្ឍអាណានិគម។ សម្រាប់សំបុកស្រមោច អ្នកចាំបាច់ត្រូវចាប់ឲ្យបានស្រមោចមេ ខណៈសម្រាប់សំបុកមីស៍ វាគ្រាន់តែចាប់បានដង្កូវព្រះមីស៍ និងដង្កូវមហេសីមីស៍ក៏គ្រប់គ្រាន់។ ពួកវានឹងអភិវឌ្ឍដោយខ្លួនឯងទៅជាព្រះមីស៍ និងមហេសីមីស៍ផ្លូវការបាន។ ដោយហេតុនេះ ទម្លាប់ដាក់រង្វាន់ឲ្យអ្នកចាប់បានមហេសីមីស៍ (phá đê) ដូចគោលនយោបាយសម័យមុន ប្រហែលជាមិននាំមកប្រសិទ្ធភាពទេ។

តាមឯកសារផ្សព្វផ្សាយកសិកម្មរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Mississippi និងសាកលវិទ្យាល័យ Utah ឈើគឺជាចំណីសំខាន់របស់មីស៍។ មីស៍ក៏ស៊ីវត្ថុធាតុដែលមាន cellulose ដូចជា ឈើពុក ស្លឹក សៀវភៅ ក្រដាសកាតុង និងក្រដាស។ ម្សៅឈើ (mùn cưa) ជាវត្ថុធាតុឈើដែលមាន cellulose ប៉ុន្តែតម្លៃអាហារមិនដូចគ្នាទៅតាមប្រភេទវត្ថុធាតុទាំងអស់ទេ។