Cúm gia cầm độc lực cao gia tăng kỷ lục tại châu Âu: Cảnh báo cho người nuôi

Nghiên cứu tìm hiểu gì?

Nghiên cứu tổng hợp tình hình cúm gia cầm độc lực cao (HPAI) A(H5) tại châu Âu từ ngày 6/9 đến 28/11/2025, tập trung vào số lượng và phạm vi phát hiện virus ở gia cầm nuôi và chim hoang dã, đồng thời đánh giá nguy cơ lây nhiễm sang người và động vật có vú.

Cách thực hiện

Nhóm tác giả phân tích dữ liệu giám sát dịch bệnh tại 29 quốc gia châu Âu trong giai đoạn này, bao gồm các trường hợp phát hiện ở gia cầm, chim hoang dã, động vật có vú và người.

Kết quả chính

Trong giai đoạn nghiên cứu, 2.896 trường hợp phát hiện virus HPAI A(H5) được báo cáo, gồm 442 trường hợp ở gia cầm và 2.454 ở chim hoang dã. Số lượng và phạm vi địa lý của các trường hợp này chưa từng có vào thời điểm này trong năm, đặc biệt là ở chim hoang dã. Nhiều loài thủy cầm bị ảnh hưởng, đồng thời ghi nhận hiện tượng sếu cổ trắng chết hàng loạt dọc theo các tuyến di cư ở châu Âu. Hầu hết các ổ dịch ở gia cầm là ổ dịch nguyên phát, với nguồn lây nhiễm có khả năng cao nhất là tiếp xúc gián tiếp với chim hoang dã. Trong các loài gia cầm, gà tây chịu ảnh hưởng nhiều nhất xét theo tỷ lệ. Dịch cũng được ghi nhận ở các đàn vịt đã tiêm phòng. Số trường hợp phát hiện ở động vật có vú (cáo và mèo nhà) tăng nhẹ, phù hợp với xu hướng gia tăng ở chim hoang dã. Ở người, 19 ca nhiễm virus cúm gia cầm (trong đó có 2 ca tử vong) được báo cáo tại 4 quốc gia: Campuchia (3 ca A(H5N1), 1 ca tử vong), Trung Quốc (14 ca A(H9N2)), Mexico (1 ca A(H5N2)) và Hoa Kỳ (1 ca A(H5N5) tử vong). Cả 5 ca A(H5) ở người đều có tiền sử tiếp xúc với gia cầm hoặc môi trường chăn nuôi trước khi phát bệnh. Không ghi nhận trường hợp lây truyền từ người sang người.

Ý nghĩa thực tế cho người nuôi

Virus lưu hành ở mức cao trong chim hoang dã làm tăng nguy cơ lây nhiễm sang đàn gia cầm, đặc biệt qua tiếp xúc gián tiếp. Người nuôi gà chọi và gà thả vườn cần tăng cường an toàn sinh học, hạn chế để gia cầm tiếp xúc với chim hoang dã và môi trường ô nhiễm. Khi phát hiện dấu hiệu bệnh, cần báo ngay cho thú y địa phương. Người nuôi nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về việc phòng bệnh bằng vắc-xin hoặc thuốc.

Giới hạn của nghiên cứu

Nghiên cứu chỉ sử dụng dữ liệu tại châu Âu trong giai đoạn 6/9 đến 28/11/2025, nên có thể chưa phản ánh đầy đủ tình hình ở các khu vực khác. Số liệu dựa trên báo cáo giám sát và có thể chịu ảnh hưởng bởi sự khác biệt về năng lực phát hiện giữa các quốc gia.