Đá Gà CampuchiaNEWS18+
Bệnh và điều trị

Cách trị mạc (bọ) cho gà đá hiệu quả không dùng thuốc

Ban biên tập Đá Gà Campuchia NewsĐăng ngày Cập nhật Đã kiểm chứng
Cách trị mạc (bọ) cho gà đá hiệu quả không dùng thuốc

Chào các bạn!
Chắc có thể ai trong chúng ta đã từng nuôi gà đều không ít nhiều ái ngại khi gà bị MẠC, gây nhiều khó chịu cho người nuôi và con gà cưng của mình. MẠC là nhóm ký sinh trùng ngoài da thường gặp trên gà, gồm nhiều loài khác nhau với tập tính không giống nhau. Mạt gà đỏ thường ẩn trong chuồng ban ngày và chỉ lên gà hút máu ban đêm, trong khi chấy rận sống trên cơ thể gà nhưng ăn vảy da khô, lông và vảy ghẻ chứ không hút máu. MẠC được sinh ra trong điều kiện dơ bẩn của nơi ở và nơi sinh sản của gà.

Có rất nhiều tác hại do MẠC gây ra như là:

  • Làm cho con gà bị gầy ốm.
  • Lông không được bóng mượt và phát triển không như ý.
  • Gà mái bỏ ổ ấp đi ra ngoài
  • Gà con mới nở bị MẠC cắn có khi đến chết.
  • Đối với người thì bị MẠT cắn cũng khó chịu như muỗi chích. Có cảm giác ghê sợ… Một số mạt gia cầm có thể cắn người, gây ngứa và kích ứng da.

Có rất nhiều cách dân gian hay dùng cả khoa học để trị MẠC cho gà như: dùng lá xả, lá thuốc (nguyên liệu làm thuốc hút), thuốc long não, thuốc xịt muỗi….

Nhưng cách mình thấy hữu hiệu nhất là sau mỗi lứa gà ấp nên bỏ hết rơm, cỏ…và thay mới hoàn toàn, vệ sinh ổ. Vì như con chim trong tự nhiên sẽ không bao giờ quay lại tổ để đẻ lần thứ 2 bao giờ. Còn gà thì không có cách lựa chọn buộc phải vào ổ cũ để đẻ lại.

Sau đây là 1 cách trị MẠC cũng khá hay mà mình cũng đã thử nghiệm qua (do 1 người bạn chỉ lại) thấy cũng mang lại kết quả rất tốt nên mình muốn chia sẻ cùng anh em.

Dùng lá cây tràm tươi (loại dùng để làm cừ) cột thành từng bó treo chung quanh chuồng gà và cũng có thể dùng 1 ít lót trong ổ gà cũng được. Kết quả trong vài ngày thì hầu như không có con MẠC nào còn trong chuồng hay trong ổ nữa.

Vì lá tràm có mùi hương tinh dầu nên xua được MẠC 1 cách hiệu quả. Giống như chúng ta dùng dầu nóng thì muỗi cũng không muốn tới gần. Nhưng cách duy nhất để tránh được các bạn nên chú trọng đến khâu vệ sinh là tốt nhất. Nhìn thấy gà tắm cát thì sẽ có 2 nguyên nhân: làm mát cơ thể do thời tiết, rũ bỏ các loại ký sinh trùng trên cơ thể.

Mình xin phân tích kỹ để các bác khỏi nhầm lẫn:

Cây tràm, cây bạch đàn và cây thầu đâu (sầu đông) là 3 loại cây khác nhau. Đặc điểm chung của 3 loại cây này là chúng đều chứa tinh dầu trong lá.

Cây tràm và cây bạch đàn cùng thuộc họ Đào kim nương (Myrtaceae). Cây thầu đâu thuộc họ Xoan (Meliaceae) và phân bố rộng ở nhiều khu vực. Các nguồn thực vật học hiện có chưa xác nhận cụ thể rằng cây này tập trung nhiều ở các tỉnh phía Bắc và miền Trung Việt Nam.

Sau đây là phân loại khoa học của chúng:

Cây tràm

Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Melaleuca
Loài (species): M. leucadendra

Cây bạch đàn

Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng):Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Phân họ (subfamilia): Myrtoideae
Tông (tribus): Eucalypteae
Chi (genus): Eucalyptus L’Hér.

Cây thầu đâu
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Melia
Loài (species): M. azedarach

Lưu ý thêm, lá tràm (Melaleuca leucadendra) chứa tinh dầu; nghiên cứu trên mẫu tràm ở Việt Nam cũng ghi nhận thu được tinh dầu từ lá. Điều này giúp giải thích vì sao lá tràm có mùi thơm và được dùng trong dân gian để xua mạc.

Vài lời chia sẻ cùng anh em. Chúc các bạn nhiều sức khỏe để nuôi gà đẹp.

Câu hỏi thường gặp

Mạc trên gà có phải lúc nào cũng hút máu không?

Không hẳn. Mạt gà đỏ thường ẩn náu trong chuồng vào ban ngày, rồi lên gà hút máu vào ban đêm. Chấy rận gà sống trên cơ thể gà nhưng ăn vảy da khô, lông và vảy ghẻ, chứ không hút máu.

Lá tràm có tác dụng gì trong việc trị mạc cho gà?

Lá tràm chứa tinh dầu, tạo mùi thơm có thể giúp xua mạc. Nghiên cứu trên mẫu tràm ở Việt Nam đã ghi nhận thu được tinh dầu từ lá. Tuy nhiên, vệ sinh chuồng trại vẫn là biện pháp quan trọng nhất.

Cây tràm, bạch đàn và thầu đâu có cùng họ không?

Tràm và bạch đàn cùng thuộc họ Myrtaceae (Đào kim nương), còn thầu đâu thuộc họ Meliaceae (Xoan), khác họ với hai loại cây trên.

Mạc có thể gây bệnh nguy hiểm cho người không?

Các nguồn thú y hiện có chỉ xác nhận rằng một số loài mạt gia cầm có thể cắn người, gây ngứa và kích ứng da. Chưa có bằng chứng cho thấy chúng chui vào quần áo hoặc lỗ tai người và gây bệnh nguy hiểm.

Nguồn tham khảo

  1. ncbi.nlm.nih.govhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7238417/
  2. powo.science.kew.orghttps://powo.science.kew.org/
  3. prosea.prota4u.orghttps://prosea.prota4u.org/view.aspx?id=3028
  4. poultry.extension.orghttps://poultry.extension.org/articles/poultry-health/external-parasites-of-poultry/

Bài viết đã được đối chiếu với nguồn và cập nhật ngày 05/11/2026 theo chính sách biên tập.